Manuel Terapi

“Kuşkusuz insan elinin, insanın acısını azaltmanın bir yöntemi olarak kullanılması, insanoğlunun bildiği en eski çaredir, tarihsel olarak benimsenmesi için hiçbir tarih verilemez” J.M. Mennell (1951)

MANUEL TERAPİ NEDİR?

Manuel terapi herhangi bir cihaz ya da makine kullanmaksızın sadece elle uygulanan bir tedavi yöntemidir. Terapistin ellerini kullanarak hastanın kas iskelet sistemine pasif ya da aktif hareketleri ustaca uygulamasıdır. Manuel terapi vücutta fizyolojik, biyomekanik veya fiziksel ve psikolojik etkiler ile faydalı olmaktadır (1).

Manuel terapideki hedeflerden bazıları:

  • Hareketliliğini kaybetmiş ya da kısıtlanmış eklemlere tekrar fonksiyon kazandırmak.
  • Düzgün duruşu sağlamak; özellikle omurga kaslarında bozulmuş kas kuvveti dengesizliğinden kaynaklanan kötü duruşu, kas balansını sağlamak.
  • Kısalmış kasları normal boyutuna getirmek.
  • Yumuşak dokudaki yapışıklıkları açmak, özellikle sinir sıkışmalarını gevşetmek.
  • Eklemler arasındaki kısalan bağları tekrar uzatmak, ekleme normal hareket açısını kazandırmak.

MANUEL TERAPİST KİMDİR?

Manuel terapi eğitimi Türkiye’de üniversitelerin 4 yıllık fizik tedavi ve rehabilitasyon bölümlerinde ders olarak verilmektedir. Bu bölümlerden mezun olan fizyoterapistler daha sonra çoğunluğunu yabancı eğitmenlerin verdiği mesleki gelişim eğitimleri ile alanında uzmanlaşmaktadır. Tedavilerinde ellerini ve manuel terapi tekniklerini kullanan kişilere de manuel terapist denmektedir.

MANUEL TERAPİNİN AĞRIYA ETKİSİ NEDİR?

İnsan bir yerine darbe gelince ya da ağrıyan bir yeri olduğunda oraya elini koyar, hatta o bölgeyi ovalar. Bu olay tamamen nöröfizyolojik bir temele dayanır. Hatta el ele tutuşmanın bile fiziksel ağrıyı azalttığını gösteren çok sayıda çalışma var.

Yapılan araştırmalar, geleneksel yöntemler içinde kas iskelet sistemi ağrılarını azaltan en etkili yöntemlerden birinin manuel terapi olduğunu göstermiştir (1).

Manuel terapi yöntemlerinin ağrıyı azaltmada etkili olması hem omurga seviyesine etki etmesi hem de direk deriye temas etmesi ile olmaktadır. İnsan vücudunu saran derinin her yerinde beynimize bilgi taşımak için görevli reseptör denilen yapılar vardır. Bu reseptörlerden bazıları; ağrı, sıcak, soğuk, basınç, yüzeyel duyu, pozisyon algısı ve enflamasyon bilgilerini beyne taşır. Deriye uygulanan basınç (ovma, kaşıma, bastırma, çizme) etkisi omurilik seviyesinde ağrı uyarısının baskılanmasını ve daha az hissedilmesini sağlar. Manuel terapi yöntemlerinin en büyük avantajı doğru hastaya uygulandığında yan etkisinin olmamasıdır (4, 5).

MANUEL TERAPİ HANGİ HASTALIKLARDA NE ZAMAN UYGULANIR?

Manuel terapi, ağrıya ve hareket açıklığının azalmasına neden olan hareket bozukluklarını tedavi etmek için kullanılır. Manuel terapi uygulamasıyla ağrı azaldığında ve eklem hareketliliği iyileştirildiğinde, bir hastanın normal hareket modellerini yeniden kazanması ve maksimum işlevi geri kazanması daha kolaydır (1).

Manuel terapi; hastaların ağrı, hareket kaybı ve duruş bozukluğuna neden olan şikayetlerinden acı çekmeden, daha doğal yoldan ve zamanında iyileşmesini hedefler.

Manuel terapi özellikle;

  • Bel fıtığı
  • Boyun fıtığı
  • Boyun düzleşmesi
  • Skolyoz
  • Boyun kaynaklı baş ağrıları
  • Eklem hareket kısıtlıkları
  • Donuk omuz
  • Eklem ağrıları
  • Kırık sonrası
  • Ortopedik ameliyatlar sonrası
  • Topuk dikeni gibi sorunların tedavisinde oldukça etkili bir tedavi imkanı sunmaktadır.

MANUEL TERAPİNİN AVANTAJLARI NELERDİR?

Manuel terapi gecikmiş iyileşmeyi hızlandırır. Tedavi süresi de diğer tekniklere göre oldukça kısadır.

Tamamen doğal ve yan etkisi olmayan bir yöntemdir.

İlk seanstan itibaren oldukça etkili sonuçlar alınabilir. Ağrı ve gerginlik azalırken hareket yeteneği de büyük ölçüde artar.

Hasarlı bölge direkt olarak elle tedavi edilir. Herhangi bir şekilde alet ve cihaz kullanılmaz.

MANUEL TERAPİNİN ZARARI VAR MIDIR?

Manuel terapi uygulamasında hasta seçimi doğru olmazsa istenmeyen sonuçlar olabilir. Enflamatuar hastalıklarda, hipermobil eklemlerde, doğumsal anomalilerde ve doğumsal sendromların bazılarında uygulanması tamamen yasak, bazılarında da dikkatli uygulanmalıdır.  (1)

Manuel terapi işlemine başlamadan önce terapistiniz herhangi bir riski önlemek için terapi uygulanacak kişiye kas, kemik ve sinir hasarını tespit etmek için ayrıntılı bir değerlendirme ve güvenlik testleri yapar. Ardından hastanın durumuna göre kişiye özel yöntemleri uygular.

MANEUL TERAPİNİN TARİHİ GEÇMİŞİ

Kas ve eklem sistemi ile ilgili birçok hastalığın tedavisinde uzun yıllardır başarılı bir şekilde uygulanmaktadır.

Manipülasyon tıptaki en eski müdahalelerden biridir. Şifa sanatlarında manipülasyona yapılan atıflar, Mısır papirüslerinde (Edwin Smith papirüs) bulunan ve eski Tayland heykellerinde kutsal sayılan tartışmalarla birlikte 4000 yıl öncesine dayanmaktadır. Romalı hekim Galen’in yazılarında kutsanan Hipokrat; anatomi, omurga manipülasyonu ve manipülatif  tekniklerle çıkık ve kırıkların azaltılmasını tanımlamıştır (3).